Plaka standartları ve denetimleri, Kent Güvenlik Yönetim Sistemi (KGYS) ile Otomatik Plaka Tanıma Sistemleri'nin (PTS) hatasız çalışmasını sağlamak amacıyla mevzuat düzeyinde sıkılaştırılmıştır. Kamuoyunda "APP plaka" olarak bilinen standart dışı veya yetkisiz basılmış plakalara uygulanan idari ve adli yaptırımlar, araç sahiplerini doğrudan yasal standartlara uygun karekodlu plaka değişimine yöneltmektedir.

Oğul Sigorta olarak, trafikte ağır idari cezalarla ve sigorta poliçesi aksamalarıyla karşılaşmamanız adına yeni plaka mevzuatını, karekodlu plaka zorunluluğunu ve adım adım değişim sürecini resmi kaynaklar ışığında derledik.

Yasal Mevzuata Göre "APP Plaka" Nedir?

Karayolları Trafik Kanunu ve ilgili Trafik Yönetmeliği uyarınca; yetkili kurumlar dışında basılan, harf veya rakam puntoları kalınlaştırılan, kalın yazım fontu kullanılan, vida ile delinen ya da karakter aralıkları değiştirilen tüm plakalar "standart dışı" veya "APP" (Amerikan Press) kapsamında değerlendirilmektedir.

Bir tescil plakasının yasal kabul edilebilmesi için şu teknik ve hukuki şartları taşıması zorunludur:

• TŞOF Yetkili Basımı: Plakanın yalnızca Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu'na (TŞOF) bağlı yetkili plaka basım atölyelerinde üretilmiş olması.
• Güvenlik Mührü ve Hologram: Plaka yüzeyinde dalgalı "TR" hologramı ve TŞOF soğuk mührünün yer alması.
• Yeni Nesil Karekod (QR Kod): Tescil bilgilerine dijital erişim sağlayan 15x15 mm boyutundaki matris karekodun basılı bulunması.
• Standart Punto ve Vidasız Yüzey: Harf ve rakamların mevzuatça belirlenen tipte olması, üzerlerinde vida, folyo, karakter değiştiren siyah boya veya kapatıcı aparanın bulunmaması.

2026 Yasal Mevzuatı: APP Plaka ve Sahte Plaka Yaptırımları

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 23. maddesinde 27 Şubat 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7574 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikler ve Emniyet Genel Müdürlüğü genelgeleri doğrultusunda, ihlal türüne göre uygulanan yaptırımlar aşağıda ayrıştırılmıştır:

1. Yetkisiz Basım ve Mühürsüz Plaka (APP Plaka) Yaptırımı

Emniyet Genel Müdürlüğü açıklamalarına göre, yetkili kurumlar (TŞOF) tarafından basılmamış veya sahte mühürlü plakaların araçta kullanılması, 7574 sayılı Kanunla değişik Karayolları Trafik Kanunu’nun 23. maddesi kapsamında değerlendirilmektedir.

• İdari Para Cezası: Yetkisiz basım plaka kullanan sürücülere 140.000 TL idari para cezası kesilmektedir.
• İdari Tedbirler: Araç 30 gün süreyle trafikten men edilmekte ve sürücü belgesine 30 gün süreyle el konulmaktadır.
• Adli Boyut: Soruşturma yetkili makamlarca Türk Ceza Kanunu'nun 204. maddesi uyarınca "Resmi Belgede Sahtecilik" suçu kapsamında adli makamlara sevk edilebilmektedir.

2. Plaka Okunabilirliğini Engelleme Yaptırımı

Mevzuata uygun olarak basılmış ancak üzeri kasten kapatılmış, harfleri bant/boya ile değiştirilmiş ya da PTS kameralarının okumasını engelleyecek nitelikte tahrif edilmiş plakalar için 140.000 TL idari para cezası uygulanmakta ve araç 30 gün süreyle trafikten men edilmektedir.

3. Ölçü ve Nitelik Aykırılığı (Vida, Çerçeve Tahrifatı)

Plaka standart basım olmasına rağmen vida takılması veya çerçeve kesilmesi gibi teknik yönetmeliğe aykırılıklar durumunda 4.000 TL idari para cezası uygulanır. Sürücüye plakayı yasal standarda getirmesi için süre tanınır.

(Önemli Bilgi: İkinci el araç alımlarında araç üzerinde gelen plakanın yetkili TŞOF mühürlü olup olmadığını kontrol etmek alıcının hukuki sorumluluğundadır. Tescil kaydı uyuşmayan veya sahte basım plakalar idari yaptırıma tabidir.)

Karekodlu Plaka Zorunluluğu Kimleri Kapsıyor?

Karekodlu plaka sistemi, sahte plaka kullanımının engellenmesi ve Otomatik Plaka Tanıma Sistemleri ile entegrasyon amacıyla devreye alınmıştır. Trafikte bulunan tüm araçların derhal karekodlu plakaya geçme zorunluluğu bulunmamaktadır.

Karekodlu plaka çıkarılması şu durumlarda zorunludur:

• İlk defa tescil edilecek sıfır kilometre araç işlemlerinde,
• İkinci el araç alım-satımında plaka değişim talebi yapıldığında,
• Plakanın kaybolması, çalınması veya TÜVTÜRK muayenesinde "Ağır Kusur" olarak değerlendirilip muayeneden geçememesi durumunda,
• Araç üzerindeki APP/standart dışı plakayı yasal karekodlu plakayla değiştirmek amacıyla notere başvurulduğunda.

Eski tip olsa da yetkili mühür taşıyan, okunan ve standartlara uygun olan mevcut plakaların geçerliliği devam etmektedir.

Karekodlu ve Yasal Plaka Değişimi Adım Adım Nasıl Yapılır?

Standart dışı, vida delikli veya yıpranmış plakanızı resmi yollardan değiştirmek için izlemeniz gereken idari adımlar şunlardır:

1. Adım: Noter Başvurusu

Araç ruhsat sahibi; T.C. kimlik kartı, araç ruhsatı ve araç üzerindeki mevcut plakalar ile birlikte herhangi bir notere başvurur. Noter katibine "Plaka Yenileme" talebi iletilir. Noter tarafından plaka basımına esas teşkil eden resmi Plaka Basım Talep Belgesi düzenlenir.

2. Adım: Şoförler Odası Basım Atölyesine Müracaat

Noterden alınan Plaka Basım Talep Belgesi ile en yakın Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu (TŞOF) yetkili plaka basım merkezine gidilir.

3. Adım: Plaka Basımı ve Mühürleme

Noter belgesi yetkililere teslim edilir, resmi plaka basım ücreti ödenir. TŞOF yetkili personeli tarafından karekodlu, hologramlı ve soğuk mühürlü yeni resmi plakalar basılarak teslim edilir.

Sigorta Mevzuatı: Plaka Değişikliğinde Zeyilname Zorunluluğu

Plaka yenileme veya değiştirme işlemlerinde en sık ihmal edilen husus, Zorunlu Trafik Sigortası ve Kasko poliçelerindeki veri güncellemesidir.

• TSB ve Sigortacılık Mevzuatı Gereği: Araç tescil plakasının değişmesi halinde, sigorta ettirenin durumu derhal sigorta şirketine bildirmesi zorunludur. Acente tarafından hazırlanan "Plaka Değişiklik Zeyilnamesi" ile yeni plaka bilgisi poliçeye işlenir.
• Tramer ve Denetim Eşleşmesi: Trafik denetimlerinde veya olası bir hasar durumunda poliçedeki plaka numarası ile araç üzerindeki plaka numarasının birebir uyuşması şarttır. Aksi takdirde Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) sistemlerinde kayıtsızlık görünebilir.

Oğul Sigorta ile Güvencenizi Kesintiye Uğratmayın!

Plaka değişim veya yenileme süreçlerinizde Zorunlu Trafik Sigortası ve Kasko poliçelerinizin zeyilname işlemlerini Oğul Sigorta ile birlikte tamamlayabilir, poliçenizi güncel tutabilirsiniz.