Kısa süreli trafik sigortası, zorunlu trafik sigortasının bir yıldan kısa süreyle düzenlenen biçimidir ve yalnızca mevzuatta sayılan belirli durumlar için yapılabilir. Zorunlu trafik sigortasında kural, sigorta süresinin bir yıl olmasıdır; kısa süreli düzenleme bu kuralın istisnasıdır. Bu nedenle sıradan bir araç sahibinin "bir aylığına" ya da "üç aylığına" trafik sigortası yaptırması mümkün değildir. Kısa süreli sigortanın hangi hâllerde yapılabileceği Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik'in 13. maddesinde sayılmıştır.
Kısa Süreli Trafik Sigortası Kimler İçin Yapılabilir?
Kısa süreli trafik sigortası dört durumda düzenlenebilir. Yönetmelik'in 13. maddesi bu durumları tek tek sayar ve maddenin son cümlesi sınırı açıkça çizer: kısa süreli sigorta, sayılan durumların dışındaki araçlar için uygulanmaz.
- Geçici plakalı araçlar: Henüz tescil edilmemiş, geçici plaka veya geçici trafik belgesiyle karayoluna çıkan araçlar.
- Uluslararası taşımacılar: 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'na tabi uluslararası eşya ve yolcu taşımacıları.
- Yabancı plakalı taşıtlar: Milletlerarası çok taraflı veya karşılıklı anlaşmalar kapsamına giren, Türkiye'de geçerli sigortası bulunmayan yabancı plakalı taşıtlar; bunlar için sigorta Türkiye sınırlarına giriş sırasında yapılır.
- İkinci el araç ticareti yapan işletmeler: Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik çerçevesinde ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yetki belgesi bulunan işletmeler, işleten sıfatıyla taraf oldukları sözleşmeler için.
Son grup mevzuata sonradan eklenmiştir. Yönetmelik'in 13. maddesine 26 Aralık 2024 tarihli ve 32764 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle eklenen cümle, Kurum'a ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yetki belgesini haiz işletmelerin sözleşmeleri için sigorta süresini otuz güne kadar indirme yetkisi vermiştir. Bu yetki, aynı tarihli 2024/35 sayılı Genelge ile kullanılmıştır.
Galeriler İçin Süre Neden Altmış Gün?
Galeriler için kısa süreli poliçenin süresi altmış gündür. İkinci El Motorlu Kara Taşıtı Ticareti ile İştigal Eden İşletmeler İçin Kısa Süreli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Sözleşmesi Düzenlenmesine İlişkin Genelge, yetki belgesini haiz işletmelerin işleten sıfatıyla taraf olacakları sözleşmelerin altmış gün olarak düzenleneceğini belirtir. Aynı hüküm, talep edilmesi hâlinde sözleşme süresinin altmış günden fazla belirlenebileceğini de öngörür. Yani altmış gün bir tavan değil, tabandır: daha uzun süre talep edilebilir, daha kısası düzenlenemez. Genelge 1 Şubat 2025 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Yetki Belgesi Nasıl Kontrol Ediliyor?
Kısa süreli poliçe talebinde yetki belgesi numarası istenir ve sistem üzerinden doğrulanır. Genelge, kısa süreli sözleşme talep edilmesi hâlinde, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi uygulamalarında istenen standart bilgilere ek olarak yetki belgesi numarasının sigortalıdan talep edileceğini düzenler. Alınan yetki belgesi numarası ile sigortalının kimlik veya vergi numarası bilgileri, Motorlu Kara Taşıtı Ticareti Bilgi Sistemi'ndeki kayıtlarla karşılaştırılır; bilgiler uyumluysa sözleşme kısa süreli olarak düzenlenir. Bu nedenle yetki belgesi olmayan bir işletme veya kişi adına kısa süreli poliçe kesilemez.
Galerinin Kendi Kullandığı Araç da Altmış Gün mü?
Hayır. Ticaret amacıyla elde tutulan araçlarla, işletmenin kendi kullanımı için edindiği araçlar farklı sürelere tabidir. Genelge, ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti dışında işletmelerin kullanım amacıyla edinecekleri araçlar için düzenlenecek sözleşmelerin süresinin bir yıl olarak belirleneceğini açıkça hükme bağlar. Yani galerinin satış stokundaki araç kısa süreli poliçeyle, işletmenin hizmet aracı ise yıllık poliçeyle sigortalanır. Hangi aracın hangi kapsama girdiğini teklif aşamasında birlikte belirleriz.
Kısa Süreli Poliçede Prim Nasıl Belirlenir?
Kısa süreli poliçenin primi, yıllık azami primin sözleşme süresine düşen kısmını aşamaz. Genelge, kısa süreli sözleşmelerin prim tutarının, Yönetmelik uyarınca belirlenen ve sözleşmenin başlangıç tarihi itibarıyla geçerli olan azami primlerin sözleşme süresine isabet eden kısmını geçemeyeceğini düzenler. Poliçeye Genel Şartlar kapsamı dışında paket poliçe veya ek teminat eklenirse, bu teminatların primi de sözleşme süresi dikkate alınarak belirlenir. Hasarsızlık basamağının prime etkisi ise Yönetmelik'in 5. maddesindeki basamak sistemine göre işler.
Poliçe Süresi Bitince veya İptal Edilince Ne Olur?
Kısa süreli poliçe bitiminde yenilenmezse, sonraki sözleşmeye gecikme farkı uygulanır. Genelge, kısa süreli olarak düzenlenen sözleşmenin bitiş tarihinden itibaren yenileme yapılmaması durumunda düzenlenecek müteakip sözleşmeye Yönetmelik hükümleri uyarınca sürprim uygulanacağını belirtir. Poliçenin süresi dolmadan sonlandırılması hâlinde ise iade primi gün esasına göre hesaplanır. Ancak bir eşik vardır: gün esasına göre hesaplanan iade tutarı, sigorta şirketine tahakkuk eden prim tutarının altında kalıyorsa prim iadesi yapılmaz.
Galericiler İçin Bir Ayrıcalık: Beş Araç Kuralı
Gerçek kişi adına düzenlenen poliçelerde primin belirlenmesinde kullanım türü, aynı araç grubunda beşinci araca kadar özel, sonrasında tüzel olarak dikkate alınır. Bu kural, çok sayıda araç bulunduran gerçek kişilerin primlerini yükseltir. Ancak Yönetmelik, 13. maddenin birinci fıkrasının üçüncü cümlesi kapsamında düzenlenen kısa süreli sigortalar için bu fıkra hükmünün uygulanmayacağını belirtir. Yani yetki belgeli bir galerici, stokundaki araç sayısı ne olursa olsun kısa süreli poliçelerinde bu artıştan etkilenmez.
Kısa Süreli Poliçe Hangi Ürünün Yerine Geçmez?
Kısa süreli trafik sigortası, standart zorunlu trafik sigortasının süresi kısaltılmış hâlidir; teminatları ve yasal limitleri Zorunlu Trafik Sigortası ile aynıdır ve yalnızca üçüncü kişilere verilen zararları karşılar. Aracın kendi hasarı bu poliçenin konusu değildir; onun için Kasko Sigortası gerekir. Karşı tarafa verilen zararın yasal limitleri aşması ihtimaline karşı İhtiyari Mali Mesuliyet teminatı ayrıca değerlendirilir. Aracın yurt dışında kullanılacağı durumlarda ise Türkiye'de düzenlenen poliçe geçerli olmadığından Yeşil Kart Sigortası gerekir. Noterde araç devri sırasında alıcı adına düzenlenmesi gereken poliçe ise ayrı bir durumdur ve Noter Öncesi Trafik Sigortası sayfamızda anlatılmıştır.
