Özellikle büyük şehirlerde her geçen gün artan trafik yoğunluğu, dikkatsizlik ve anlık dalgınlıklarla birleştiğinde kazaları kaçınılmaz hale getirebiliyor. Ancak 1 Nisan 2026 itibarıyla yürürlüğe giren yeni yönetmelik, kaza sonrasındaki hasar tespiti, eksper atamalarını ve sigorta ödeme süreçlerini tamamen dijital bir boyuta taşıdı.
Bursa ve Ordu illerinde pilot olarak başlayan, 1 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla ise İstanbul, Ankara ve İzmir dahil tüm Türkiye’de zorunlu hale gelecek bu yeni dijital sistemde, haklıyken haksız duruma düşmemek ve tazminatınızı kesintisiz alabilmek için kaza sonrasında adımları kusursuz atmanız gerekiyor.
1. Kaza Anında İlk Olarak Ne Yapılmalı?
Kaza sonrası izleyeceğiniz hukuki ve operasyonel harita, kazanın boyutuna göre keskin bir şekilde ikiye ayrılır. Sakinliğinizi koruyarak şu iki senaryodan birine göre hareket etmelisiniz:
Senaryo A: Kazada Sadece Maddi Hasar Varsa
Eğer kazada herhangi bir can kaybı veya yaralanma yaşanmadıysa, süreç "Maddi Hasarlı Trafik Kazası" olarak adlandırılır ve adımlar şu şekilde ilerler:
Çevre Güvenliğini Alın: Araçları trafiğin akışını tehlikeye atmayacak güvenli bir noktaya çekin. Diğer sürücüleri uyarmak adına flaşörleri (dörtlüleri) yakın ve reflektör yerleştirin.
Kanıtları Fotoğraflayın: Araçların konumunu değiştirmeden önce, kazanın oluş şeklini ve hasar bölgelerini farklı açılardan detaylıca fotoğraflayın. Bu görseller sigorta şirketleri için en birincil kanıttır.
Dijital Tutanak Doldurun: SBM (Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi) Mobil Kaza Tutanağı uygulaması üzerinden saniyeler içinde akıllı telefonunuzla tutanak oluşturun. Akıllı telefon yoksa geleneksel kağıt form da doldurulabilir.
Evrakları Gönderin: Hazırladığınız tutanak ve kaza fotoğraflarını 5 iş günü içinde sigorta şirketinize ulaştırarak hasar dosyanızı açtırın.
Senaryo B: Kazada Ölüm veya Yaralanma Varsa
Kaza anında kendinizin ve araçtakilerin sağlık durumunu kontrol edin. Eğer en ufak bir yaralanma şüphesi dahi varsa 112 Acil Çağrı Merkezi’ni arayarak olay yerine ambulans ve trafik polisi çağırmalısınız. Can kayıplı veya yaralanmalı kazalarda tarafların kendi aralarında tutanak tutması hukuken geçersizdir; sürece mutlaka kolluk kuvvetleri (polis/jandarma) dahil olmalıdır.
2. 2026 Yeni Eksper Yönetmeliği: Neler Değişti?
1 Nisan 2026’da devreye giren yeni yönetmelik, hasar tespitindeki adaletsizlikleri ve taraflı raporlama risklerini ortadan kaldırmayı amaçlıyor. İşte yeni dönemin ezber bozan kuralları:
Trafik Sigortasında 40.000 TL Eşiği: Kazada kusurluysanız ve karşı tarafın hasarı sizin trafik sigortanızdan karşılanacaksa; hasar tahmini 40.000 TL'nin üzerindeyse eksperi taraflar seçemez. Merkezi sistem olan EKSİST, bağımsız bir eksperi otomatik olarak atar. 40.000 TL altındaki küçük hasarlarda ise doğrudan sigorta şirketiyle uzlaşmaya gidilebilir.
Kaskoda "Pert" Kriteri: Kendi aracınızın hasarını kaskodan karşılayacaksanız otomatik eksper ataması için bir parasal sınır yoktur. EKSİST sisteminin devreye girmesi için tek kriter, aracın "Ağır Hasar" (Pert) olma olasılığıdır. Kısmi tamirlerde kasko şirketinizle doğrudan ilerleyebilirsiniz.
Birleşik Rapor Kolaylığı: Artık onarım bedeli ve araç değer kaybı için iki ayrı bürokrasiyle uğraşmanıza gerek yok. Atanan bağımsız eksper, hazırlayacağı tek bir birleşik raporla hem tamir masrafını hem de aracın piyasasındaki değer kaybını aynı anda hesaplar.
Doğrudan IBAN’a Ödeme ve Vekalet Yasağı: Sektörde "hasar takipçisi" olarak bilinen aracıların, sizin adınıza vekaletname alarak sigorta şirketlerinden para tahsil etme dönemi tamamen kapanmıştır. Sigorta şirketleri aracı başvurularını reddetmektedir. Tazminat ödemeleri doğrudan mağdur olan araç sahibinin şahsi IBAN hesabına yatırılır.
3. Maddi Hasarlı Kazada Süreç Nasıl İlerler?
Kazanın ardından süreç tamamen dijital veri akışıyla yönetilir:
Hasar Dosyasının Açılması: İhbarınız üzerine sigorta şirketi hasar dosyasını oluşturur. Hasar 40.000 TL üzerindeyse EKSİST tarafından otomatik atanan eksperin bilgileri telefonunuza SMS ile gelir.
Eksper İncelemesi ve TRAMER: Bağımsız eksper aracı inceler ve birleşik raporunu hazırlar. Kusur oranları bu rapora göre şekillenir ve veriler TRAMER sistemine yüklenerek onaylanır.
Ödeme Aşaması: TRAMER kusur oranlarını kesinleştirdikten sonra, taraflardan itiraz gelmezse doğrudan ödeme sürecine geçilir.
4. Hasarı Kim Karşılar ve Ödemeler Ne Zaman Yapılır?
Zorunlu Trafik Sigortası, kaza anında sizin değil karşı tarafın veya üçüncü şahısların uğradığı maddi/fiziki zararları güvence altına alır. Kazada kusurlu olan taraf sizseniz, karşı tarafın masraflarını sizin trafik sigortanız öder; kendi aracınızın hasarını ise varsa kendi Kasko Sigortanız karşılar.
Ödeme ve Geçerlilik Süreleri:
Tutanak Teslim Süresi: Kazadan sonraki 5 iş günü içinde sigorta şirketine ihbarda bulunulmalıdır. Aksi takdirde sigorta kapsamı dışında kalma riski doğar.
Zamanaşımı Süreleri: Hukuki olarak kaza tespit tutanağının geçerliliği kazanın öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl, kaza tarihinden itibaren ise 10 yıldır. Bu süreler içinde tazminat davası açma hakkınız saklıdır.
Ödeme Süresi (Maddi): Evraklar tamamlanıp kusur oranları kesinleştiğinde, sigorta şirketi en geç 8 iş günü içinde ödemeyi IBAN'a yapar.
Ödeme Süresi (Bedeni): Yaralanmalı kazalarda tedavi süreci tamamlandıktan sonra; ölümlü kazalarda ise başvuru evraklarının teslim edilmesinin ardından en geç 45 gün içinde tazminat ödenir.
5. Merak Edilen Özel Senaryolar ve Kritik Cevaplar
Kazadan 1 gün sonra tutanak tutulur mu?
Yönetmelik gereği tutanak kaza anında, sıcağı sıcağına tutulmalıdır. Ertesi güne bırakılan tutanaklarda tarafların konumları hatırlaması zorlaşır, hasar bütünlüğü bozulabilir. En önemlisi, gecikmeli tutanaklar sigorta şirketleri tarafından şüpheli bulunarak reddedilebilir veya ek kanıtlar talep edilebilir.
Kazadan sonra tutanak tutulmazsa ne olur?
Maddi hasarlı bir kazada tutanak tutulup imza altına alınmazsa, sigorta şirketleri hasarın nasıl oluştuğunu tespit edemez. Bu durumda sigortadan tazminat alamaz, tüm tamir masraflarını kendi bütçenizden karşılamak zorunda kalırsınız. Yaralanmalı kazalarda ise tutanak tutulmadan olay yerini terk etmek idari cezaların yanı sıra ağır adli sorumluluklar doğurur.
Hangi durumlarda tutanak doldurulamaz, mutlaka polis çağrılmalıdır?
Aşağıdaki durumlardan biri bile varsa kendi aranızda tutanak tutamazsınız, 112 üzerinden polis/jandarma çağırmanız zorunludur:
Kazada yaralanma veya ölüm varsa,
Sürücülerden birinin ehliyeti yoksa veya yetersizse,
Sürücüde alkol veya akıl sağlığı şüphesi varsa,
Kazaya karışan araçlardan biri kamuya aitse veya kamu malına (direk, bariyer vb.) zarar geldiyse,
Araçlardan birinin zorunlu trafik sigortası bulunmuyorsa.
(Not: Polis tarafından tutulan kaza raporları, komisyon incelemesinin ardından 3 iş günü içinde açıklanır.)
Tek taraflı kazalarda kasko ve trafik sigortası ödeme yapar mı?
Tek taraflı kazalarda (ağaca çarpma, şarampole düşme vb.) ortada zarar gören bir üçüncü kişi olmadığı için Trafik Sigortası maddi hasar ödemesi yapmaz. Zararı ancak Kasko Sigortanız karşılar.
Trafik sigortasının tek istisnası: 26 Nisan 2016 tarihinden önce gerçekleşmiş (ve 15 yıllık zamanaşımını doldurmamış) eski kazalarda hayatını kaybeden sürücü yakınları "destekten yoksun kalma tazminatı" talep edebilir. Ancak bu tarihten sonra yapılan yeni kural değişiklikleri ile tek taraflı kazalarda trafik sigortasından tazminat alma yolu tamamen kapatılmıştır. Ek tazminat talepleri için sigorta şirketine dilekçe ile başvurulmalı, 15 gün içinde olumsuz yanıt alınırsa mahkeme yolu denenmelidir.
Karşı tarafın sigortası yoksa veya olay yerinden kaçtıysa ne yapılmalı?
Karşı tarafın sigortası yoksa ya da aracınıza çarpıp kaçtıysa (seyir halinde veya park halinde), plakasını alabiliyorsanız hemen polise şikayette bulunarak zabıt tutturmalısınız. Bu kriz anlarında mağduriyet yaşamamanın en kesin yolu Kasko Sigortası yaptırmaktır. Kaskonuz varsa, karşı taraf kaçsa veya sigortasız olsa bile şirketiniz hasarınızı karşılar ve hukuki süreci kendisi devralır.