Tekne ve yat sigortası, teknenin gövdesini, makinesini ve teçhizatını denizde ve karada karşılaşabileceği risklere karşı güvence altına alan bir poliçedir; sektörde tekne poliçesi ve uluslararası terminolojide Hull & Machinery adıyla da anılır. Çerçevesini Tekne Sigortası Genel Şartları çizer, ancak teminatın kapsamı ve istisnaları bu metinde değil, poliçeye eklenen özel şart ve kloz setinde belirlenir. Özel gezinti tekneleri için sigorta ihtiyaridir; ticari deniz turizmi araçlarında ise yasal zorunluluk doğar.
Tekne ve Yat Sigortası Nedir?
Tekne ve yat sigortası, teknenin gövdesini, makinesini ve teçhizatını konu alan bir mal sigortasıdır; poliçeye eklenmişse üçüncü kişilere karşı sorumluluğu da kapsar. Tekne sahiplerinin en sık sorduğu soru zorunlu olup olmadığıdır. Özel gezinti tekneleri için yasal bir zorunluluk yoktur, ancak marinaya bağlanmak, çekek sahası hizmeti almak veya yurt dışı sularına açılmak için geçerli bir poliçe istenir; bu, mevzuattan değil işletmelerle yapılan sözleşmelerden doğan bir şarttır. Ticari deniz turizmi araçlarında ise zorunluluk yasaldır ve kaynağı Deniz Turizmi Yönetmeliği'nin 51. maddesidir.
Tekne Sigortasının Yasal Çerçevesi Nedir?
Tekne ve yat sigortası, 1 Ağustos 1996'da yürürlüğe giren ve son olarak 11 Mayıs 2002'de düzenlenen Tekne Sigortası Genel Şartları çerçevesinde düzenlenir. Metnin A.1 maddesi, "gemi veya diğer deniz ve göl araçları" teriminin kural olarak yük ve yolcu gemilerini kapsadığını belirtir; yat, kotra, tenezzüh teknesi, yelkenli tekne, balıkçı teknesi ve deniz motosikleti gibi araçlar ise ancak sigortacı kabul ettiği takdirde bu terimin kapsamında sayılır. A.2 maddesi, aksi kararlaştırılmadıkça teknenin sınıflama kurumlarınca verilmiş geçerli bir sınıf belgesine sahip olmasını arar; sınıf belgesi bulunmayan araçlarda ise yürürlükteki mevzuata göre inşa edilmiş olmak koşulu getirilir. Özel yatların çoğunda klas belgesi bulunmadığı için uygulamada işleyen hüküm bu ikinci koşuldur. Genel Şartların en belirleyici maddesi ise A.3'tür: bu madde, ziya ve hasar ile sorumluluk tazminatının kapsam ve içeriğini, teminata dahil ve istisna edilen rizikoları poliçeye eklenen özel şartlara bırakır. C.7 maddesi bunu tamamlar ve özel şartların genel şartlara göre öncelikli uygulanacağını belirtir. Türk mevzuatının teminat kapsamını ve istisnaları kendisi tanımlamaması, Enstitü Yat Klozları'nın Türkiye'deki tekne poliçelerinde neden yaygın biçimde kullanıldığını açıklar: kapsamı belirleyen asıl metin, poliçenize eklenen kloz setidir. Tekne ve gövde sigortasını doğrudan düzenleyen özel bir kanun bulunmadığından, ürünün hukuki zeminini 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun Deniz Ticareti ve sigorta hukukuna ilişkin hükümleri ile bu Genel Şartlar birlikte oluşturur.
Enstitü Yat Klozları Ne İşe Yarar?
Karayolu araç sigortalarından farklı olarak, tekne ve yat sigortacılığı evrensel bir dil konuşur. Bu dilin temelini ise Londra Sigortacılar Enstitüsü tarafından oluşturulan ve dünyaca kabul gören "Enstitü Yat Klozları" (Institute Yacht Clauses) oluşturur. Bir poliçenin bu klozlara dayandığını görmek, poliçenizin uluslararası standartlarda, güçlü bir güvence sunduğunun en önemli işaretidir. Bu klozlar, teknenizin başına gelebilecek temel riskleri - fırtına, batma, karaya oturma gibi deniz tehlikeleri, çarpışma, yangın, hırsızlık ve hatta korsanlık gibi - geniş bir çerçevede güvence altına alır. Oğul Sigorta olarak, size sunduğumuz tüm tekliflerin bu güvenilir ve evrensel koruma standardını temel aldığından emin olmanızı sağlarız.
Gövde Dışında Hangi Teminatlar Alınmalı?
Gövde teminatı poliçenin çekirdeğidir, ancak tek başına yeterli olmayabilir. Genel Şartların A.3 maddesi sorumluluk tazminatını "ayrıca teminata dahil edilmişse" kapsadığı için, üçüncü kişilere karşı sorumluluk teminatının poliçede açıkça yer alması gerekir. Başka bir tekneye veya marina tesisine verilen zarar, teknenin kendi değerini aşan tutarlara ulaşabilir; limitin bu ihtimale göre belirlenmesi yerinde olur. İkinci kalem makine kırılmasıdır: standart kloz seti, dış bir etken olmaksızın motorda veya makinede oluşan içsel arızaları karşılamaz, bu risk ek teminatla kapsanır. Elektronik seyir cihazları, balıkçılık ekipmanları ve kişisel eşyalar için de ayrı teminatlar tanımlanabilir. Hangilerinin sizin kullanımınız için gerekli olduğunu birlikte değerlendirebiliriz.
Tekne Sigortası Primi Nasıl Belirlenir?
Tekne sigortası fiyatları, yani sigorta primi, birçok farklı değişkene bağlı olarak, genellikle teknenizin sigorta bedelinin belirli bir yüzdesi olarak hesaplanır. Bu hesaplamadaki en temel kriter, teknenizin kendisidir. Teknenin tipi (motor yat, yelkenli, gulet vb.), yaşı, boyu, yapım malzemesi ve tabii ki sigorta şirketi ile karşılıklı anlaşılarak belirlenen sigorta bedeli (teknenin değeri), primin ana unsurudur. Bunun yanı sıra, teknenizin nerede demirlediği de önemlidir; tam donanımlı ve korunaklı bir marinada bağlanan bir teknenin riski, korumasız bir şamandıraya bağlı olan bir tekneden daha düşük kabul edilir.
Primi etkileyen bir diğer unsur seyir alanıdır. Yalnızca Türkiye karasularında geçerli bir poliçe ile tüm Akdeniz'i veya dünya sularını kapsayan bir poliçenin riski aynı değildir; alan genişledikçe prim de artar. Poliçeye eklenen ek teminatlar ve seçilen üçüncü şahıs sorumluluk limiti de primi doğrudan etkiler. Seyir alanı ve teminat listesi Genel Şartlarda tanımlanmaz; A.3 maddesi gereği ikisi de poliçe özel şartında belirlenir. Teknenizin bilgilerini ve planladığınız kullanımı bize ilettiğinizde, çalıştığımız şirketlerden farklı seçenekleri karşılaştırıp size sunuyoruz.
Yelkenli, Motoryat ve Gulet İçin Teminat Nasıl Değişir?
Her tekne denize açılır ancak her teknenin denizde karşılaştığı riskler ve sigorta ihtiyaçları birbirinden farklıdır. Poliçenizin, teknenizin karakterine ve yapısına uygun güvenceler sunması, doğru bir koruma için esastır. Örneğin, bir yelkenli teknenin en kritik ve değerli aksamları direği, yelkenleri ve armasıdır. Özellikle sert hava koşullarında veya bir yarış esnasında bu ekipmanların hasar görme riski bulunur. Kapsamlı bir yelkenli tekne sigortası, bu "yelken donanımı" risklerini özel olarak teminat altına almalıdır. Yelkenlilerde makine arızası riski daha düşükken, arma ve direk hasarı riski daha ön plandadır.
Motoryatlarda ise durum tam tersidir. En büyük risk ve maliyet kalemi, yüksek değerli ve güçlü makineleridir. Bu nedenle, standart teminatlara ek olarak "Makine Kırılması Teminatı", bir motoryat sahibi için olmazsa olmazdır. Motorun kendiliğinden arızalanması, şaft veya pervane sorunları gibi durumlar, bu ek teminat sayesinde güvence altına alınır. Ayrıca, motoryatların yüksek hız potansiyeli, üçüncü şahıslara karşı sorumluluk riskini de artırır, bu da yüksek limitli bir İMM teminatını daha da önemli kılar. Gulet veya ahşap tekneler ise, özel bakım gerektiren ve hasar onarımı usta işçilik isteyen değerli varlıklardır. Ahşap tekne sigortası yaptırırken, sigorta şirketinin ahşap tekne onarım süreçlerine hakim ve bu alanda uzmanlaşmış eksperlerle çalıştığından emin olmak, olası bir hasarda teknenizin değerini korumanız için kritik öneme sahiptir. Sıkça sorulan "tekne ve makine sigortası" ise ayrı bir ürün değildir; tekne sigortasının, teknenin gövdesi ile birlikte makinesini de kapsayan hâlidir. Bu yapı uluslararası terminolojide Hull & Machinery (H&M) olarak anılır ve motor, şaft, pervane ile teçhizatı tek poliçede güvence altına alır.
Hasar Sonrası Süreç Nasıl İlerler?
Tüm sigorta poliçeleri kağıt üzerinde benzer görünebilir, ancak bir poliçenin gerçek değeri, en çok ihtiyaç duyduğunuz anda, yani bir hasar yaşandığında ortaya çıkar. İşte bu "hakikat anında", çalıştığınız sigorta acentesinin uzmanlığı ve desteği, alacağınız hizmetin kalitesini tamamen değiştirir. Bir tekne hasarı süreci, karayolu araçlarına göre çok daha karmaşık ve çok taraflıdır. İşin içine sigorta şirketi, eksper (sörveyör), marina veya çekek sahası, onarımı yapacak usta gibi birçok farklı parti girer.
Acentenin işi poliçe düzenlendikten sonra da sürer. Hasar bildiriminin zamanında yapılması, Genel Şartların B.2 maddesinde sayılan belgelerin toplanması, sörveyör atamasının takibi ve onarım sürecinde şirketle yazışmanın yürütülmesi bu işin parçasıdır. Dosyanız reddedilirse gerekçesini poliçe özel şartıyla karşılaştırır, itiraz yolunu birlikte değerlendiririz. Bize telefonla veya WhatsApp'tan ulaşabilirsiniz.
Bu poliçenin konusu teknenin kendisidir; gövdesi, makinesi ve teçhizatıdır. Teknede ticari olarak taşınan yük ise tekne poliçesinin değil, ayrı bir emtia nakliyat sigortasının konusudur.
